چهارشنبه ۲۵ شهریور ۱۴۰۵ شمسی، برابر با ۴ربیعالثانی، سالروز ولادت محدث عظیمالشأن، سیدالکریم حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) است. مرحوم علامه شیخ آقابزرگ تهرانی درباره تاریخ ولادت حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) مینویسد: «بنابر نقل کتاب «الخصائص العظیمیه» ولادت حضرت عبدالعظیم(ع) در روز پنجشنبه چهارم ربیعالثانی سال ۱۷۳ ق در مدینه واقع شده است.
پیرو راستین دین
آن حضرت که در میان مردم، مشهور به شاه عبدالعظیم و سیدالکریم است از سادات حسنی و راویان حدیث بود. نسب او با چهار واسطه به امام حسن مجتبی(ع) میرسد. حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) در دانش و تقوا به منزلتی رسید که همواره مورد احترام و اعتماد امام معصوم زمان خویش بود. علامه حلی، عبدالعظیم(ع) را عالمی پرهیزکار معرفی کرده و محدث نوری نیز درباره فضائل او از رساله صاحب بن عباد نقل میکند که وی مردی با ورع، پارسا، معروف به امانت، صداقت در گفتار، عالم به امور دین، قائل به توحید و عدل و دارای احادیث بسیار بود.
از مجموع نقلهای متعدد چنین به دست میآید که ایشان همعصر با چهارتن از ائمه راستین -امام کاظم(ع)، امام رضا(ع)، امام جواد(ع) و امام هادی(ع)- بوده و آن بزرگواران را درک کرده است. عبدالعظیم(ع) از اصحاب خاص امام رضا(ع) و امام جواد(ع) بوده است. نامه معروف امام رضا(ع) به عبدالعظیم حسنی(ع) که حاوی ابلاغ سلام و نصایح آن حضرت برای شیعیان بود بهترین گواه بر جایگاه رفیع این شاگرد باارادت در نزد امام رضا(ع) است. عبدالعظیم(ع) با ادب و تواضع ویژهای در مجلس امام جواد(ع) یا امام هادی(ع) حاضر میشد و امام(ع) نیز او را نزد خود مینشاند و از احوالش جویا میشد و نقل است در دیداری با امام هادی(ع) ایمان و عقاید خویش را بر ایشان عرضه داشت تا از درستی این عقاید مطمئن شده و با امام زمان خویش همراه و هماهنگ باشد. بر این اساس آن شخصیت عظیم را میتوان مصداق کسی دانست که بر سفینه اهلبیت(ع) نشست و از نجاتیافتگان بود؛ چنانکه امام هادی(ع) در زیارت جامعه کبیره و در وصف اهلبیت(ع) فرموده: مَنِ اتَّبَعَکُمْ فَالْجَنَّهُ مَأْوَاهُ؛ کسی که از شما پیروی کرد، بهشت جای او است. بهدرستی که عبدالعظیم حسنی(ع) شاگرد باصفا، مرید باوفا و ذرهای بود که بر اثر همنشینی و بهرهمندی از مهر و محبت چهار امام معصوم(ع) به سرچشمه خورشید راه یافت و در وصفش باید گفت: مهر خوبان دل و دین از همه بیپروا برد/ رخ شطرنج نبرد آنچه رخ زیبا برد/ من به سرچشمه خورشید نه خود بردم ره/ ذرهای بودم و مهر تو مرا بالا برد.
جایگاه امامزاده در کلام ائمه اطهار(ع)
زندگی و سیره سیدالکریم، سراسر تواضع و خشوع در مقابل اهلبیت(ع) است و چهرهای کامل و بدون تحریف از شیعه راستین به طالبان حق و حقیقت ارائه میکند. امام هادی(ع) در سفری که حضرت عبدالعظیم(ع) به سامرا داشت، او را تصدیق فرموده و اینگونه خطابش میکند: یا اباالقاسم! تو به حق ولی ما هستی... تو همان دینی را که پسندیده خداست، انتخاب کردهای... خداوند تو را با گفتار ثابت در دنیا و آخرت تثبیت کند.(حدیث عرض دین)
زمانی که یکی از شیعیان به نام «اَباحَمّاد رازی» با تحمل زحمتهای فراوان، خود را به سامرا رساند تا از امام علیالنقی(ع) مسائلی را بپرسد، امام هادی(ع) پس از پاسخ گفتن به پرسشهای وی فرمودند: «ای اباحمّاد، هرگاه با مشکلی از مشکلات دینی یا پرسشی از مسائل اسلامی روبهرو و در تشخیص حلال و حرام دچار مشکل شدی، آن مشکل و سؤال خود را با عبدالعظیم حسنی در میان بگذار و از او بخواه پاسخ سؤالات تو را بیان کند و ضمناً سلام مرا هم به او برسان».
میراث بهجای مانده از حضرت عبدالعظیم(ع)
علاوه بر سیره و منش اخلاقی زندگی حضرت عبدالعظیم(ع) که در میان ما به یادگار مانده، تألیفات ارزشمندی نیز از سوی ایشان به شیعیان تقدیم شده است. حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) علاوه بر نقل احادیث از ائمه معاصر خویش (انتشار ۱۷۹ حدیث با واسطه و بیواسطه از امام علی بن موسیالرضا(ع)، امام محمدتقی(ع)، امام علیالنقی(ع)) دو کتاب «خطبههای امیرالمؤمنین(ع)» و «یوم و لیله» را نیز از خود به یادگار گذاشته است. در کتاب «یوم و لیله» درباره وظایف و اعمال مستحب و اخلاقی افراد در هر شبانهروز مطالبی بیان شده است. اصل این اثر همانند بسیاری از آثار ارزشمند اسلامی در طول تاریخ از بین رفته است.
حرم منور حضرت عبدالعظیم(ع)
زندگی پرمخاطره وی در دوران خلفای عباسی بهویژه متوکل عباسی و تهدیدهای جانی، موجب شد وی به توصیه امام هادی(ع) از سامرا کوچ کرده و مخفیانه به شهر ری بیاید و در آن دیار در کنار رفاقت و دوستی با حضرت حمزه بن موسی الکاظم(ع) (برادر بزرگوار امام رضا(ع)) رحل اقامت افکند.
اما این ظلم خلفای عباسی که به دنبال خاموش کردن نور خدا بودند موجب شد امروزه بارگاه حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) مأمن درماندگان، عاشقان و دلدادگان به محضر این سید کریم شود و ستارهای تابناک در دیار ری باشد تا شیعیان راستین را گردهم آورد و به تعبیر زیبایی، عدو شود سبب خیر اگر خدا خواهد. امروزه زیارت آن حضرت از جایگاه رفیعی برخوردار است و زیارت مرقد شریفش، در حکم زیارت سیدالشهدا(ع) محسوب میشود. امام هادی(ع) به مردی از اهالی ری فرمودند: «مَن زارَ عَبدالعَظیمِ الحَسَنی(ع) بِرِی کَمَن زارَ الحُسَین(ع) بِکَربَلا»؛ اگر قبر عبدالعظیم(ع) را در شهر ری زیارت کنید چنان است که گویی امام حسین(ع) را در کربلا زیارت کردهاید.(مستدرک الوسائل، جلد سوم، صفحه ۶۱۶) جایگاه عبدالعظیم حسنی(ع) تا این حد است که امروزه آنان که توان زیارت اباعبدالله الحسین(ع) در کربلا را ندارند و آنان که جاماندگان از اربعین حسینی محسوب میشوند، خود را به آستان حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) میرسانند.
امید است جهان شیعه و طالبان حق و حقیقت و منتظران راستین امام زمان(عج) سیره زندگی سیدالکریم حضرت عبدالعظیم(ع) را درخصوص ارادت و ارتباط با امام زمان خویش الگوبرداری کرده و خود را آماده ظهور حضرتش کنند. به امید اعتلای نظام مقدس اسلامی در سراسر گیتی.
نظر شما